Jelita- nasz kolejny ważny przyjaciel w ciele

Pełnią znaczną funkcję w naszym organizmie. Bez nich trawienie pokarmu, a nawet już sam transport nie byłby możliwy, natomiast ich zaniedbanie i zanieczyszczenie może prowadzić do szczególnie uciążliwych i bolesnych zaparć i wzdęć. O czym mowa- to oczywiście jelita!

Czym są jelita?

To najdłuższy fragment przewodu pokarmowego, w którym zachodzi proces wchłaniania ówcześnie spożytego pokarmu, który w jelicie występuje w formie substancji rozłożonych przez wcześniejsze działanie enzymów. Ludzkie jelita dzielimy na jelito grube oraz jelito cienkie, z których dalej wywodzą się kolejne, bardziej szczegółowe fragmenty jak np. dwunastnica, jelito ślepe czy okrężnica.

Budowa jelit

Jelito składa się z błony surowiczej, mięśni podłużnych oraz okrężnych oraz dwóch innych błon: podśluzowej oraz śluzowej.

Błona surowicza to gładka błona, w której skład wchodzi cienka warstwa komórek, sprężyste włókna oraz blaszki właściwe oraz łącznotkankowe. Komórki w błonie wydzielają płyn surowiczy, którego zadaniem jest zmniejszenie tarcia, a zarazem umożliwienie ruchu danego narządu, który akurat otacza płyn. Same błony natomiast wyścielają jamy ciał, które chronią. W jamie brzusznej funkcję błony surowiczej pełni otrzewna.

Podział jelit

Jak wspomniałem na początku- jelita u ludzi dzielimy na dwie główne grupy: jelito cienkie i jelito grube. To jednak nie jest ostateczny podział, bowiem z jelita cienkiego jak i grubego wyodrębniamy 3 podstawowe części.

Jelito cienkie to najdłuższa część naszego przewodu pokarmowego, która wynosi około 5 do 6 metrów, natomiast jej średnica wynosi około 3 cm. Jelito cienkie występuje między żołądkiem a jelitem grubym, z którym łączy się tak zwaną zastawką krętniczo-kątniczą.

3 podstawowe części jelita cienkiego wspomniane wcześniej to dwunastnica, jelito czcze oraz jelito kręte.

Dwunastnica jest narządek rurkowatym o długości około 30 centymetrów, który łączy się z żołądkiem, a następnie przechodzi w jelito czcze. Dwunastnica posiada połączenie przewodowe z trzustką oraz wątrobą co z kolei wyjaśnia jej proces usuwania żółci z wątroby oraz soku trzustkowego. Ponadto jest odpowiedzialna za trawienie podstawowych związków takich jak białka, węglowodany i tłuszcze oraz wchłania składniki z pokarmu.

Jelito czcze stanowi lwią część całego jelita cienkiego jeśli chodzi o długość, która w tym przypadku sięga od 2 do nawet 5 metrów. W jego wnętrzu wydzielany jest sok jelitowy lub śluz zasadowy. Wydzielanie tych płynów odbywa się za pośrednictwem gruczołów w błonie śluzowej jelita. Ponadto błona śluzowa jelita czczego skrywa w sobie znaczną ilość unerwionych wypustek, zasilanych drobnymi naczyniami krwionośnymi i limfatycznymi. Owe wypustki wchłaniają mleczko pokarmowe, które następnie wraz z krwią dostarcza pożywienie do komórek w organizmie. Jelito czcze to również główne miejsce procesu trawienia.

Jelito kręte. Przejście z jelita czczego do krętego jest niemal niezauważalne. Jest to narząd, w którym również następuje trawienie, jednak w porównaniu do jelita czczego, można stwierdzić, że jest to proces wyłącznie końcowy i krótkotrwały. Tutaj jednak znajduje się bardzo ważne połączenie zwane zastawką krętniczo-kątniczą czyli swego rodzaju “przejściówką” do jelita grubego.

Zastawka krętniczo-kątnicza to pofałdowana błona śluzowa, która łączy jelito kręte oraz pierwszy fragment jelita grubego czyli tzw. kątnicę. Głównym zadaniem zastawki jest zapobieganie cofania treści płynnej do jelita cienkiego. Ponadto dzięki błonie nie są przenoszone bakterie do jelita cienkiego.

Jelito grube jest z kolei końcowym odcinkiem całego układu, połączone z odbytem. Do jelita grubego trafiają niestrawione resztki pokarmu, gdzie następnie ulegają procesowi formowania kału, z którym zostaną wydalone na zewnątrz. Ma ono jednak wiele więcej zadań niż to, z którym przychodzi nam się spotykać na co dzień.

Jelito grube zbudowane jest z 4 warstw błon: surowicza, mięśniowa, podśluzowa i śluzowa. Jest to organ mocno unaczyniony, do którego doprowadzana jest krew za pomocą dwóch tętnic: krezkowa dolna i krezkowa górna.

Jelito grube jest doskonałym środowiskiem dla drobnoustrojów, które mają zdolność produkcji witaminy K oraz części witamin z grupy B. Ponadto w grubym jelicie trwa jeszcze praca mająca na celu najefektywniejsze skorzystanie z pokarmu, jaki dostarczyliśmy naszemu ciału. Następuje w nim bowiem wchłanianie wody, elektrolitów oraz soli mineralnych z resztek pokarmowych jakie dostarczyło jelito cienkie.

Droga jaką pokonuje pokarm ma też wpływ na fragmenty jelita, które mają konkretne zadania w pracy z owymi substancjami. Wyróżniamy tutaj podobnie jak w jelicie cienkim, trzy podstawowe składowe, które jednak przechodzą jeszcze w kilka mniejszych, równie istotnych elementów.

Jelito grube posiada znaczną umiejętność wydobywania wody z treści pokarmowej (nawet około 90%), co potwierdza forma stolca, która- jeśli prawidłowa- jest zwarta i w miarę twarda.

Jelito ślepe również znane jako kątnica. To pierwszy odcinek jelita grubego, od którego odchodzi znany wyrostek robaczkowy. Następuje w nim rozkład celulozy oraz formowanie masy kałowej.

Okrężnica czyli największa część jelita grubego, którą dalej dzielimy na 4 części:

  • wstępująca
  • poprzeczna
  • zstępująca
  • esowata

Okrężnica posiada podłużne warstwy błony mięśniowej, ułożone równolegle na całej długości. Inną charakterystyczną cechą są uwypuklenia od zewnętrznej strony, fałdy w kształcie półksiężycy oraz tzw. przyczepki sieciowe czyli wypustki błony surowiczej w których zawarta jest tkanka tłuszczowa.

Odbytnica zwana również jelitem prostym. Zakończona jest odbytem czyli elementem bezpośrednio usuwającym na zewnątrz wcześniej uformowaną masę kałową w kątnicy. To koniec układu pokarmowego, zaopatrzony jednak w bardzo ważny fragment– mięsień zwany zwieraczem.

Zwieracz to mięsień, za pomocą którego kontrolujemy wydalanie, a więc tak samo jak dopuszczamy do usunięcia kału z jelit, możemy również zatrzymać jego dalszą drogę.

Perystaltyka jelit

Perystaltyka to aktywność motoryczna wszelkich układów w przewodzie pokarmowym. O perystaltyce mówi się często w kwestii pracy jelit, a dokładniej przesuwania pokarmu z przełyku ku końcowemu fragmentowi układu-odbytnicy. Najprościej mówiąc, są to ruchy mięśniowe w jelitach.

Cała aktywność zaczyna się bardzo szybko, bowiem pierwsze skurcze mięśni powstają w gardle i wywołuje je pokarm i jest to tak zwany skurcz pierwszorzędny. Droga przez przełyk trwa zazwyczaj 5-7 sekund. Natężenie i siła ruchów perystaltycznych nasila się wraz z odległością od gardła. Dalej, wyróżniamy ruchy drugorzędne, związane z ruchami cząsteczek pokarmu jednak nie związane z procesem przełykania oraz trzeciorzędne(skurcze rzadkie, spontaniczne). Na perystaltykę ma wpływ temperatura pokarmu- ciepłe pokarmy ją przyspieszają, a zimne- spowalniają.

Zbyt szybka perystaltyka powoduje skrócenie czasu styczności jelit z pokarmem, następuje zaburzenie wchłaniania pokarmu, co finalnie prowadzi do niedoborów różnych związków w organiźmie, ponieważ zaburzona jest naturalna konieczność czasu, jaki musi upłynąć aby każdy związek został rozłożony i aby pobrane zostały z niego dostateczne ilości składników i minerałów.

Rodzaje zaburzeń perystaltyki.

Zarówno zbyt szybka jak i powolna perystaltyka nie wpływa zdrowo na nasz organizm.

Nadmierna perystaltyka, która objawia się biegunką, przelewaniem się treści pokarmowej w organizmie, co jest łatwe do wychwycenia przez głośne dźwięki pochodzące z okolicy brzucha. Procesy wchłaniania są częściowo sparaliżowane i następuje odwodnienie organizmu.

Spowolniona perystaltyka, w której skurcze są nieregularne i rzadkie

Brak perystaltyki powoduje niedrożność jelit i jest poważnym zagrożeniem dla życia. W wyniku zahamowania do zera perystaltyki następuje zatrzymanie stolca oraz gazów, a sama sytuacja jest bardzo bolesna.

Czego unikać w nadmiernej perystaltyce

Przede wszystkim należy wyeliminować produkty, które tą perystaltykę przyspieszają. Będą to zatem:

  • produkty z błonnikiem nierozpuszczalnym,
  • wszelkie produkty z zawartością cukrów, które fermentują w jelitach,
  • laktoza( w mleku słodkim)
  • czekolady
  • kwaśne owoce oraz warzywa
  • zimne napoje
  • dania słone i pikantne
  • warzywa strączkowe

I zastąpić je:

  • żelatyną (galaretki owocowe)
  • warzywa z błonnikiem rozpuszczalnym (marchew, jabłka, banany, seler, sałata)
  • napary, gorzką czarną herbatą

Ciekawostki na temat jelit

  • W porównaniu do jelita grubego, jest ono wyposażone w kosmki jelitowe, czyli wypustki na powierzchni błony śluzowej, dzięki obecności którym powiększeniu ulega powierzchnia chłonna jelita. Ich wymiary są niewielkie bowiem sięgają maksymalnie 1,5mm, jednak na milimetr kwadratowy jelita występuje ich do 40 sztuk. Łącznie w jelicie cienkim istnieje około 10 milionów kosmków. Taka ilość zwiększa powierzchnię jelita ponad 20-krotnie, a więc powierzchnia chłonna sięga nawet 200m kwadratowych.
  • Hemoroidy- czyli bardzo bolesna dolegliwość- jest powiązana bezpośrednio z jelitem grubym i jego pracą.
  • Stosowanie produktów zawierających błonnik pozytywnie wpływa na oczyszczanie jelit.
  • Spożywanie jabłek to kolejna czynność w kierunku zdrowych jelit. Zawarty w pektynach polifenol działa przeciwzapalnie i chroni jelito grube przez zapaleniem.
  • Mimo, iż jelita mają łącznie ponad 7 metrów długości, potwierdzonym faktem jest, że normalne funkcjonowanie organizmu było by możliwe przy dwukrotnym zmniejszeniu tej długości.
  • Jelita posiadają zdolność samoregeneracji

 

 Naturalna suplementacja jelit

Błonnik pokarmowy oraz zawarte w nim jabłka i otręby owsiane dostępne są w naturalnym suplemencie Loclo. To produkt pobudzający trawienie, utrzymujący prawidłowy poziom cukru we krwi oraz wspiera produkcję dobrego cholesterolu. Loclo zawiera naturalne składniki takie jak brokuły, marchew, burak czerwony oraz przyprawy: kurkuma, rozmaryn i babka płesznik. Jedna porcja błonnika Lolco dostarcza aż 1,6g błonnika z jabłek. Ponadto zawarta w nim kurkuma wspiera pracę wątroby.

Bakterie Bifidophilus to jedne z najważniejszych bakterii w układzie pokarmowym. Odnawiają florę w jelitach, regulują czynności pokarmowe oraz przyczyniają się do wzmożonej produkcji witamin B, E i K.